Fandom

Lingua Romanica Commun Unificata

Summario de la Biblia

252pages on
this wiki
Add New Page
Talk0 Share

Summario del Biblia

Esque un Deo existe? Como es ille? Proque le humanitate esseva create? Proque le homine es tanto nobile e al mesme tempore tanto debile e peccator? Que pote nos facer pro solver iste problema? Como deberea nos comportar nos? Esque le historia del humanitate ha un signification? Ubi se dirige illo?

Le Biblia semper fascinava gente de omne pais e tempore justo proque illo lucta con iste questiones de base del vita human. Iste es le ration pro que illo es le libro le plus influente e le plus amplemente legite del historia human.

Le Biblia, de facto, es un collection de 66 parve libros. Illo reporta del nascentia e del cadita di antique nationes e del conflictos de armeas. Illo tracta sia de reges sia de gente simple, de heroes e de sceleratos. Illo contine historia e theologia, poesia e cantos, philosophia e litteras. Illo contine estranie visiones e sonios, dictos de sagessa, e alcun collectiones apparentemente enoiose de documentos de corte, arbores familiar, e regulas religiose. Illo contine le litteratura inter le plus grande que le humanitate produceva. Tote isto se adressa al relation inter le homine e Deo.

1.

"In le comenciamento…". Aperiente se con iste prime parolas del GENESIS, le Biblia assere immediatemente que un Deo omnipotente e personal creava le celos e iste terra. Le culmine de iste explosion creative esseva le homine, facite al "imagine" de Deo. Deo, tamen, non creava le homine como un robot. Ille le dava le dignitate - e le riscos - de un libere voluntate. Le prime tres capitulos del Genesis conta nos que in le jardin de Eden, le ancestres del racia human, Adam e Eva, committeva le prime transgression contra Deo quando illes mangiava le fructo que esseva prohibite les de mangiar. Grande parte del remanente 1186 capitulos del Biblia tracta de como iste brecha inter Deo e le homines esseva resanate.

Primo le brecha esseva allargate usque al puncto de fractura quando le descendentes de Adam e Eva se multiplicava sur le facie del terra. Abusante del libere voluntate que Deo les habeva date, le homine decadeva in le vias del peccato. Deo esseva displacite de haber create le homine e Ille decideva de destruer le. Assi Ille mandava le diluvio al qual superviveva solmente le bon homine Noah, su familia, e le animales que illes prendeva con se in le arca.

De post iste comenciamento prehistoric, le Vetule Testamento se focalisa super le Hebreos o, como illes esseva plus tarde appellate: le Israelitas. In le historia non biblic illes esseva un gruppo plus tosto obscur, ma in le historia religiose, illes se probava esser le instrumentos de Deo in su transactiones con le homine. Lor literatura national, le Vetule Testamento, es unic inter le scriptos ethnic del civilisationes antique. Le scriptos de altere nationes es bellificate, le leaders es sin defectos e lor armeas pare nunquam perder un battalia.

Le Vetule Testamento, del altere altere, es multo honeste in monstrar le latere obscur del homine. Tamen illo lo tene in un plus alte estimation de multe altere libros. Le chefes de Israel es descripte realisticamente como homines de carne e ossos, le quales comporta sia grandor que debilitate moral. Pois veni le prophetas: lor voces sona como trompettas in le pais. Iste portavoces de Deo appare continuemente annunciar le judicamento de Deo e succuter le nation e su chefes pro reportar les al justitia.

Deo, como se revelava al Hebreos, non solmente es unic in Su requisitos moral e in Su unicitate (monotheismo). Ille es anque unic in le extension de su amor in redimer Su populo le Hebreos (o Israelitas) e, per illes, tote le humanitate maculate de peccato. Isto es le ration per le qual le theologos appella le Biblia "historia del salvation".

2.

On pote dicer que le longe progression del misericordia divin comenciava 4000 annos retro, quando Deo establiva un pacto con Abraham. Le Genesis documenta que Deo diceva a Abraham de migrar a in Canaan ab Mesopotamia poco ante le era del grande Hammurabi, le qual compilava le famose codice legal que porta su nomine. "Io facera de vos un grande nation; io te benedicera". Deo diceva: "…e in vos tote le familias del terra essera benedicite". Hic Deo clarifica pro le prime vice, que le Hebreos debe portar le benedictiones de lor Deo a tote le humanitate. Le pacto de Deo, in ultra, face de Abraham le fundator del nation hebree.

Un exemplo in le qual le mal causate per le homine se transforma in qualcosa usate pro le ben, appare in le historia del nepote de Abraham, Joseph. Le fratres invidiose de Joseph le vende in sclavitude e alicun commerciante de sclavos le porta a in Egypto. A su tempore, de post haber interpretate le sonio del Pharaon a significar fame e haber le exhortate a immagazinar alimentos, ibi Joseph deveni un governator e ille offere un refugio a su familia quando le fame veni anque a Canaan. Assi Deo provide pro le filios de Israel (Hebreos) a que illes se move a in Egypto sub circumstantias plus favorabile. Seculos plus tarde, tamen, le pharaones habeva reducite le Hebreos in sclavitude, preparante assi le scenario pro le libro del EXODO.

Le adjuta de Deo perveni in le persona de Moses, le plus grande leader del nation. Deo le appare in un arbusto ardente e de dice de retornar a in Egypto ab su exilio in Midian, e de conducer le populo retro al libertate in Canaan, un terra in le qual, como se exprime le Biblia, flue lacte e melle. Moses e su fratre Aaron require un audientia con Pharaon pro peter le liberation del Hebreos. Pharaon, tamen, non vole lassar partir le filios de Israel. Alora Moses, con le potentia de Deo que age per su medio, opera miraculos pro monstrar quanto potente es le Deo de Israel; e Moses face venir super Egypto plure plagas, pestilentias e disastros. Cata vice, tamen, le corde de Pharaon indura se e ille refusa de lassar partir le filios de Israel.

Finalmente Deo dice al filios de Israel, per Moses, de poner signos super le portas de lor casas con le sanguine de un agno immaculate. Ille nocte, durante que le Israelitas mangia agno rostite, como Deo les habeva indicate de facer, le angelo del morte colpa Egypto. Ille passa ultra le casas del Israelitas, e occide le primogenitos del egyptianos, mesmo le primogenito del Pharaon. Isto es plus que Pharaon pote tolerar. Ille convoca Moses durante le nocte e da le permission al Israelitas de abandonar Egypto. Usque hodie, le Hebreos celebra, cata primavera, le Pascha e mangia carne de agno.

De post haber lassate Egypto, le filios de Israele vaga in le deserto del Sinai per quaranta annos. Durante iste viage Deo se revela a Moses super le monte Sinai e, de facto, specifica al Israelitas que es le peccato. Ille enuncia in detalio Su leges, comenciate per le Dece Commandamentos, le quales es le fundamento del moralitate moderne. Le lege continua per le libro del LEVITICO, le qual deveni le manual del sacerdotes.

Le multe sacrificios e ceremonia del quales se parla in Levitico, pare nos estranie hodie. In le tempores antique, tamen, le sacrificios esseva importante, proque illos adjutava le populo a esser consciente quanto seriose es infringer le regulas de vita establite per Deo. Frequentemente Moses rememorava al populo que lor Deo es sancte, que significa "absolutemente bon", e que mesmo illes, como su populo, haberea debite esser sancte. Le peccatos del populo esseva deponite super le agno immaculate offerite in sacrificio, e isto comportava le pardono per Deo. Nonobstante isto, como conta nos le libro del NUMEROS, le errante Israelitas continua cader in peccato, e mesmo in rebellion contra le filios electe de Deo, Moses.

Al fin de su vita Moses se adressa a su populo, e summarisa le historia e le leges del Exodo del Egypto. Ille accentua amor verso Deo e verso le proprie proximo. Iste discurso, contenite in le libro del DEUTERONOMIO, completa le prime cinque libros del Vetule Testamento, appellate le Pentatheuco, o per le Judeos, le Torah (le Lege).

3.

Moses es destinate morir ante que le Israelitas entra in le terra de Canaan. Ante su morte, Deo le da un breve vision del terra de Canaan del culmine de un montania. Le honor e le responsabilitate de conducer le Israelitas a in Canaan cade super Josue, le filio de Nun, seligite per Deo como Moses ipse lo habeva essite. Le libro de JOSUE conta como Deo livrava le terra de Canaan al armeas de Israel.

In le nove terra, tamen, le Israelitas habeva difficultate in pervenir al pace. Le libro del JUDICES conta nos como le nove colonos superviveva durante le sequente duo seculos in un laxe confederation de tribos. Illes esseva sovente temptate de abandonar le ver Deo in favor del divinitate pagan del fertilitate del Canaanitas. Quandocunque illes committeva iste peccato, Deo haberea permittite que armeas inimic batteva le Israelitas usque illes se repentiva de lor disubidientia.

Depost tote le sanguine e le furia de iste contos de guerra, le storia de amor de RUTH veni como agradabile interludio. Ancora un vice Deo monstra que Su propositos se extende ultra Su nation electe. Ruth es un juvene femina de Moab. Le Moabitas es lontan relatives del Israelitas, como hodie le Arabos. Illa se converte ab le false religion de Moab al adoration del Deo de Israel. Finalmente illa se marita con le ric Boaz. Assi illa deveni le ava del grande rege David. In le historia del Israelitas, le arbores familial es importante. Illos guarda retro al familia del patriarcha Abraham, e in avante al Messia que, como le prophetas declara, surgera del familia de David. Ruth, le Moabita, como le sposa de Boaz, le Israelita, es un ancestre de David e, ergo, del Messia. Le advento del Messia, assi, es considerate como relevante mesmo pro altere nationes.

Il esseva le monarchia le fortia que traheva insimul le 12 tribos de Israel con un sol governamento. Isto es registrate in I e II SAMUEL. In iste libros, e in illos que los seque, on pote trovar le plusy extraordinari litteratura del Biblia.Le tempestuose personalitate del prime rege de Israel, Saul, comporta un conflicto de personalitate con le pastor e soldato David, le qual, finalmente, prendera le loco de Saul como rege de Israel. A un certe puncto David mesmo se forma un armea private, transformante un gruppo de homines eterogenee, infelice e ribelle in un banda habile e forte de guerreros. A un altere puncto Davide monstra grande habilitate in evitar de incontrar Saul, le qual le persequeva con 3000 del plus habile homines de guerra nel regno.

Le Biblia reporta honestemente non solmente del gloria e del fortia del rege David, ma alsi su tendentia a peccar. Ille committe adulterio conun femina sposate, Bathsheba. Ille manda su legitime marito, Uria le hittita, in le parte plus calide del guerra, tanto que ille remane colpate a morte. Le propheta Nathan confronta David con iste crimine contante le un parabola super un homine ric e sin pietate. David, inragiate, dice que ille homine merita le morte. Nathan tona: "Tu es ille homine!".

Le principal message del regno de David perveni anque de Nathan. Davide vole construer un "casa" (templo) pro Deo. Deo tamen dice, per le medio de Nathan, que Ille dara a David un "casa", illo es un familia o dinastia. "E tu casa e tu regno essera establite pro semper ante a te. Tu throno essera establite pro semper". Le subsequente disgratias del regno pare render iste promissa un derision. Le throno, tamen, super le qual Deo parlava, esseva le throno spiritual que Ille preparava pro le Messia.

Un etate auree pro Israel, al minus politicamente, veni in 1 e 2 REGES con le regno del filio de David, Salomon. Ille essevas le rege le plus sage, ric, e forsal le plus folle de Israel. Pro rationes diplomatic Salomon se maritava con plure feminas de altere nationes. Su feminas estranie corrumpeva le culto del Deo unic introducente religiones pagan in le corte. A causa de iste peccaminositate e a causa del alte taxas requirite pro mantener le luxuose corte, dece del deceduo tribos, de post le morte de Salomon, se rebellava e formava le Regno del Nord (Israel), circa in le anno 930 a. C. Le altere duo tribos deveniva le Regno del Sud (Judah).

Le dece tribos secedite fugiva del taxas alte, ma non poteva fugir del peccato. In omne parte de lor triste historia, que durava duo seculos, le Regno de Nord essayava miscer le ver Deo con varie credentias pagan. Deo, tamen require loyalitate absolute. Le culmine del conflicto inter deos veni sur le monte Carmel. Ibi le propheta Elia provoca sarcasticamente le sacerdotes del deo del fertilitate, Baal, cuje culto implicava prostitution ritual e mesmo sacrificios de infantes. "Si le Senior es Deo, alora seque Le; ma si Baal lo es, alora seque le". Elia les defia. Le sacerdotes de Baal non succede in commandar que un foco accende un cumulo de ligno, deponite ibi pro rostir un tauro. Poi, al parola de Elia, le Senior, Deo de Abraham manda un foco e illo combure le ligno. Le victoria de Deo super Baal salva le ver culto pro ille tempore.

Le effecto del demonstration de Elia dura poco. Le Regno del Nord de novo cade in le peccaminositate, jungente un culto false con un crude manco de justitia social. Iste vacuitate moral es combattite per le prime duo prophetas cuje parolas es colligite in forma de libro: AMOS e HOSEA. Lor caustic commentos social es punctualissime. Le prophecias de Hosea es particularmente remarcabile, proque su proprie uxor esseva infidel. In le fundo de su disgratia, ille la reprende con se. Hosea usa iste tragedia personal como un allegoria pro monstrar le pardono de Deo a su populo rebelle.

Le cadita del Regno del Nord, describite in le secunde libro del Reges, eveniva circa in le anno 722 a. C. Secunde Reges alsi tracia le historia del Regno del Sud usque al tempore in le qual le Israelitas es conquirite e portate in exilio in Babylonia in le sexte seculo a. C. 1 e 2 CHRONICAS da nos un altere reporto del regno de David e pois illos continua le historia del Regno del Sud usque a su cadita. Illos ignora le Regno del Nord.

Le prophetas es presente in tempores de defaite e de disastro. Le personalitate le plus importante del ultime dies del Regno del Sud es le propheta JEREMIA, cuje biographia dramatic e prophecias poetic es registrate in le libro que porta su nomine. Jeremiah esseva uno del principal figuras religiose del movimento de reformation promovite sub rege Josiah. Quando tamen le regno plus tarde declina, ille prediceva accuratemente que illo haberea essite vincite per Babylon. Isto le haberea causate un forte adversion. Considerate un subversivo, ille esseva jectate in un prision subterranee. Le rege mesmo combureva uno de su scriptos. De post su umprisionamento, ille fugiva a in Egypto.

Quando le desperation del nation esseva al culmine, on scribeva le LAMENTATIONES, un canto funebre pro le sancte citate de Jerusalem, forsan scribite per le mesme Jeremiah. Le prophecias posterior de Jeremiah, tamen, presenta un accentuation de sperantia: un resto fidel del familia de David retornara al Terra sancte. De iste resto, Deo facera surger un nove rege, le "ramo de justitia", le qual essera appellate: "Le Senior nostre Justitia". Isto es un altere indication de un Messia, le qual salvara le racia human.

Le sperantia, insimul a un recrimination, veni alsi de un altere fonte durante le exilio in Babylon: le propheta EZECHIEL conoscite de su estranie visiones. Como Jeremiah, ille predicava que Jerusalem habeva cadite a causa del perversitate de su populo. Ille, tamen, offereva le sperantia que illo haberea essite reconquirite solmente quando le populo haberea obedite al leges de Deo. Quando le Persianos vinceva le Babylonianos, al Israelitas esseva permittite de retornar a lor patria, a partir del anno 538 a. C. Illes poteva de novo adorar Deo in le Templo, como Ezekiel habeva predicite. Iste periodo es describite in ESRA e NEHEMIA. Le historia de ESTHER e le visiones apocalyptic de DANIEL eveni alsi in le era persian.

4.

Si le Israelitas sovente habeva decadite del fidelitate a Deo, illes gaudeva alsi de periodo de grande communion con Deo, como es testimoniate per le PSALMOS, un hymnario national de laude e de preces a Deo. Psalmos es uno del plus belle collectiones de poesia del tote mundo. Illos esseva scribite in multe circumstantias per multe individuos; quasi le medietate de illos es attribuite al rege David. Gran parte del poesia occidental acquire rhythmo per le medio del succession regular de syllabas longe e breve e per rhymas. In le poesia hebree le rhythmo depende de un parallelismo de ideas, como in le sequente exemplo typic:


Le Senior es mi lumine e mi salvation:

qui potera io timer?

Le Senior es le fortia de mi vita:

de qui habera io pavor?

In alteros, como in le Psalmo 150, le phrase rhythmic "lauda Le" punctua le poema, quasi como le batter de un tambur. Como le major parte de tote le libros del Vetule Testamento, Psalmos contine importante presagios del Messia, e illo es citate 17 vices in le Nove Testamento como referentias a Christo.

Le libro del PROVERBIOS es differente del altere libros del Vetule Testamento. Illo es un collection de sage dictos, multe del quales famose. Multe de illos veni del rege Salomon. Ecce duo inter le plus familial: "Un bon nomine es preferibile a grande ricchessas, un favor amabile plus que argento e auro (Pr. 22:1). Un responsa dulce averte le ira, ma un parola dur excita le ira" (Pr. 15:1).


JOB, le plus grande dramma philosophic preservate ab le antiquitate, tracta de un grande question: le mysterio del suffrentia human sub un Deo amabile. Iste forma drammatic es alsi usate in le CANTO DE SALOMON, un amabile libro que glorifica le amor inter un homine e un femina e descrive le amor sexual, quando illo seque Su leges, como un dono de Deo. Le philosophia retorna in le libro del ECCLESIASTE o Qoheleth. Iste libro esseva scribite per un homine que evidentemente habeva provate tote lo que le mundo poteva offerer sin unquam esser vermente satisfacite. Su consilio: "Time Deo e seque Su commandamentos, proque isto es tote le deber de un homine. Proque Deo portara sub judicamento omne opera human, includite cata cosa secrete, sia illo bon, sia mal".

In le ultime 12 libros del Vetule Testamento le prophetas es le unic protagonistas. Istes es appellate "le prophetas minor", nominate assi proque lor libros es plus breve del prophetas "major". Lor obras appareva durante un periodo de tres seculos o plus. Hic nos trova JONAS, le missionario le plus reluctante del historia. Deo le pulsa a predicar le redemption al Ninovitas, que ille odiava, monstrante le que le misericordia de Deo se extende ultra le nation de Israel. MICHEA prophetisa que le Messia nascera in le village de Bethlehem. AMOS, un altere propheta minor, exhorta le populo al justitia e al rectitude in communion con Deo. Altere prophetas minos es: HOSEA, JOEL, ABDIA, NAHUM, HABACUC, SOPHONIA, HAGGAI, ZACHARIA, e MALACHIA.

Le libro que melio liga le Vetule Testamento al Nove es le libro de ISAIA. Isaia esseva un propheta del octave seculo a. C. cuje remarcabile vision includeva multe detalios circa le Messia, per le qual Israel haberea devenite un lumine pro omne le nationes. Ille prediceva le nascentia de uno que haberea essite appellate Emmanuel, que significa "Deo con nos".

Plure passages provide descriptiones radiante del regno del Messia, plen de gaudio, justitia, e pace. Uno del melio cognoscite es: "Proque a nos un infante ha nascite, a nos un Filio esseva date; e le governamento essera sur su spatulas…". Iste parolas, insimul a altere prophetias del Vetule Testamento, es le subjecto del Oratorio de Handel "Le Messia", uno del plus grande pecia de musica del tote mundo.

Insimul a iste grande visiones, tamen, Isaia scribe notas ancora plus solemne in predice le advento de un homine, describite como "le homine de suffrentias", le qual haberea essite repulsate per le homines: "Ma ille esseva vulnerate pro nostre transgressiones, ille esseva contundite pro nostre iniquitates; le castigamento pro nostre pace esseva super Ille, e per Su livores nos esseva resanate. Nos omnes errava como oves, cata uno de nos vadeva per su proprie vias, e le Senior poneva super Ille tote nostre iniquitates".

5.

Iste apparente contradiction - un Rege universal e un Servitor suffrente - se resolveva in le vita unic de Jesus Christo, como es reportate in le quatro Evangelios: MATTHEO, MARCO, LUCA, e JOHANNES. Sol- gradualmente, durante Su vita, le discipulos de Jesus comprendeva que Su regno es spiritual e que ille non haberea essite un chef militar le qual haberea establite un libere stato israelita e expellite le oppressores roman. Su plen autoritate super le terra haberea venite solmente "al termino del etate", como illo es depingite in le visiones del REVELATION, le qual claude le Nove Testamento.

Ante que Jesus resurgeva del tumba e appareva a Su discipulos in Su corpore de resurrection, Su execution super un cruce pareva un terribile defaite. Deo, tamen, usava le mal del humanitate pro dar nos le plus grande exemplo de Su amor redemptori pro le homine peccator. Le morte de Jesus esseva le culmine de un longe historia de sacrificios sanguinose super le altares israelita. A differentia del repetite offertas de agnos sacrifical sur le quales esseva deponite le peccatos del populo, como Filio de Deo, Su morte esseva efficace un vice pro semper. Como scribeva Isaia, un castigamento de un homine expia le peccatos del racia human.

Con iste firme fide e iste message dynamic, le movimento christian tosto se diffundeva per le imperio roman, como reporta nos le libro del ACTOS, le prime libro del historia del Ecclesia. Le plus grande stratega pro portar le christianismo foras del nation hebree esseva Paulo de Tarso. Ille esseva un ex-phariseo e persecutor del christianos, le qual habeva essite convertite al fide christian post un vision de Christo, durante que ille marchava verso Damasco.

Leger le epistolas (litteras) de Paulo, Petro, Jacobo, Johannes, e Juda, es como audir iste patres del Ecclesia que parla nos in re Jesus e Su significato pro nos. Del 21 litteras includite in le Nove Testamento, 13 pertine a Paulo. Multes esseva litteras de instruction a nove ecclesias missionari: ROMANOS, PRIME e SECUNDE EPISTOLA AL CORINTHIOS, GALATAS, EPHESIOS, PHILIPPENSES, COLOSSENSES, e PRIME e SECUNDE THESSALONICENSES. Le altere litteras esseva adressate a individuos: PRIME e SECUNDE TIMOTHEO, TITO, e PHILEMON. Le Nove Testamento include alsi le epistola al HEBREOS e le littera de JACOBO, PRIME e SECUNDE PETRO, PRIME, SECUNDE, e TERTIE JOHANNES, e JUDA.

In le epistola al Romanos, scribite circa 25 annos de post le termino del vita terren de Jesus, Paulo explica le significato del morte de Jesus sur le cruce. Ille dice que Deo es un Deo de justitia, e que omne creatura human es culpabile de haber transgredite le lege de Deo. Isto significa que omnes, sia israelitas que le alteres, es condemnate per le justitia de Deo nonobstante le melior effortios human. Deo solveva iste problema per le medio de un offerta gratuite, un dono, le morte sacrifical de Su Filio, Jesus Christo, le qual paga pro le peccatos de tote illes que crede in Ille. Assi le creatura human pote esser completemente restablite in communion con Deo e reganiar lo que esseva perdite per le peccato de Adam. Le grande poeta del 17e seculo, John Milton, aperi su epica Le Paradiso perdite con un ligamine inter Genesis e Jesus, dicente: "Del prime disobedientia del prime homine e le fructo de ille arbore prohibite, cuje gusto mortal portava le morte in le mundo e tote nostre disgratias. Con le perdita del Eden, usque a un homine plus grande restabli nos e regania le beate sede…".

Assi nos vide le Nove Testamento como le complimento del Vetule Testamento. Nos vide le vita, morte e resurrection de Jesus como le evenimento ultime in le grande historia del redemption ex le peccato. Como se exprime le apertura del epistola al Hebreos:

Deo, le qual in plure tempores e in multe modos parlava olim al patres per le prophetas, in iste ultime dies parlava nos per Su Filio, que Ille constitueva herede de omne cosa, per le qual alsi Ille faceva le mundos; le qual, essente le splendor de Su gloria e supportante omne cosa per le parola de Su poter, quando Ille mesme purgava nostre peccatos, se sedeva al dextera del Maestate in alto.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.