Fandom

Lingua Romanica Commun Unificata

Dominio publico

252pages on
this wiki
Add New Page
Talk0 Share

Del puncto de vista international, le dominio public es ille ensemble de labor creative e altere conossentia — scripto, obras de arte, musica, scientia, inventiones, etc. — in le qual nulle persona o organisation ha un interesse proprietari (typicamente un monopolio concedite per un governamento como copyright o patente). Tal obras e inventiones es considerate parte del hereditage cultural public, e ulle persona pote utilisar los o modificar los sin restrictiones (si non es considerate leges concernente securitate public, exportation, etc.).

Durante que le copyright esseva create pro defender le incentivo financiari de illes qui face labor creative como medio de incoragiar plus de tal labor, obras in le dominio public existe simplemente como se ipse, e le publico ha le derecto de usar e re-usar le obras de alteres sin pagar un precio financiari o social.

Sin le concession de alcun specie de derectos de monopolio — derectos de "proprietate intellectual" — omne obras appertine al dominio public. Quando lor protectiones de copyright o altere protectiones cessa, obras deveni parte del dominio public.

Absentia de protection legal Edit

Le labor creative es in le dominio public quandocunque nulle lege existe pro establir derectos proprietari, o quando le objecto in question es specificamente excludite de leges existente. Per exemplo, le major parte de formulas mathematic non es subjecte a copyrights o patentes in le major parte del mundo (ben que lor application in forma de programmas de computator pote esser patentate). Similemente, obras que esseva create multo ante que tal leges esseva promulgate es parte del dominio public, como le obras de William Shakespeare e Ludwig van Beethoven o le inventiones de Archimedes.

Expiration Edit

Multe copyrights e patentes ha un duration finite; quando isto expira, le obra cade in le dominio public. In le major parte del mundo, patentes expira 20 annos post que illos es depositate. Un marca de fabrica expira tosto post devenir un termino generic. Copyrights es plus complexe; generalmente illos expira (excepte in Guatemala, Mexico, Samoa, e Colombia) quando tote le conditiones sequente es satisfacite:

  • Le obra esseva create e primo publicate ante le 1 de januario 1923, o al minus 95 annos ante le 1 de januario del anno currente, qualcunque es le plus tarde.
  • Le ultime vivente autor moriva al minus 70 annos ante le 1 de januario del anno currente.
  • Necun signator del Convention de Berne ha passate un copyright perpetue super le obra.
  • Ni le Statos Unite ni le Union Europee ha acceptate le extension del duration del copyright depost que ulle de iste conditiones esseva cambiate. (Isto debe esser un condition pro que le numeros exacte in le altere conditiones depende del stato del lege a ulle momento).

Iste conditiones es basate super le intersection del leges super copyright del Statos Unite e del Union Europee, que es recognoscite per le major parte del altere signatores del Convention de Berne. Nota que in le tradition statounitese un extension general del duration de copyrights non "restaura" copyrights a obras jam in le dominio public, durante que in le tradition europee isto ha occurite, proque le harmonisation UE esseva basate super le durationes de copyright in Germania que ha jam essite extendite al vita del autor plus 70 annos (plus longe que in omne altere statos europee).

Exemplos de inventiones cuje patentes ha expirate include le inventiones de Thomas Edison. Exemplos de obras cuje copyrights ha expirate include le obras de Carlo Collodi e le major parte del obras de Mark Twain.

Declination de interesse proprietari Edit

Un autor o inventor pote explicitemente declinar ulle interesse proprietari supre su obra, assignante lo al dominio public. Pro que le copyright se applica automaticamente a omne obras, le autor deve facer un declaration explicite. De altere latere, le publication del detalios de un invention ante demandar un patente pote mitter lo in le dominio public.

Licentias Edit

Nota que il ha multe obras que non es parte del dominio public, ma pro le qual le autor ha decidite de non exercir su derectos proprietari, o de dar parte de iste derectos al publico. Vide, per exemplo, le Free Software Foundation, que crea software sub copyright ma da lo al publico, pro le major parte de su usos, sub un typo de licentia nominate "copyleft", que interdice solmente le redistribution proprietari. Vide anque Wikipedia, que face plus o minus le mesme cosa con su contentos sub le Licentia GNU pro Documentation Libere. A veces tal obras es erroneemente indicate in linguage familiar como "in le dominio public".

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.